Έκθεση για τις «Ενισχύσεις και Πρωτογενής Παραγωγή»

Έκθεση για τις «Ενισχύσεις και Πρωτογενής Παραγωγή»
Εργαλείο για τη Διοίκηση, τους συνεταιρισμούς, τους αγρότες και τους κτηνοτρόφους, αποτελεί η πρώτη ειδική έκθεση του Συνηγόρου του Πολίτη με τίτλο «Ενισχύσεις και Πρωτογενής Παραγωγή», η οποία παρουσιάστηκε στις 30 Σεπτεμβρίου 2019 στη Δημοτική Πινακοθήκη Λάρισας. 

Σύμφωνα με την Ειδική Έκθεση ένα από τα κυριότερα ζητήματα που αναδείχθηκε από τη διερεύνηση των υποθέσεων που υποβλήθηκαν στον Συνήγορο του Πολίτη είναι αυτό της πλημμελούς ενημέρωσης των παραγωγών για τις υποθέσεις τους και της ασάφειας ως προς τις διαδικασίες κοινοποίησης διοικητικών πράξεων επιβολής κυρώσεων ή ανάκτησης ενισχύσεων.

Στην πλειοψηφία των περιπτώσεων, οι αναφερόμενοι προσέφυγαν στην Αρχή αγνοώντας τους λόγους για τους οποίους η ενίσχυση που ανέμεναν δεν τους καταβλήθηκε ή το ύψος αυτής ήταν μειωμένο. Μάλιστα, πολλές φορές επισήμαναν ότι η σχετική πληροφόρηση που τους παρασχέθηκε ατύπως από τους αγροτικούς συνεταιρισμούς ή τις Περιφερειακές Διευθύνσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ ήταν ελλιπής, αόριστη και συχνά αντικρουόμενη.

Ενδεικτικές περιπτώσεις

Παραγωγός, τον Ιανουάριο του 2019, ζήτησε τη διαμεσολάβηση της Αρχής προκειμένου να πληροφορηθεί το αποτέλεσμα της εκδίκασης της από Νοεμβρίου 2018 ένστασής του κατά των αποτελεσμάτων διεξαγωγής ελέγχου μέσω τηλεπισκόπησης.

Κατά τη διερεύνηση της υπόθεσης, προέκυψε ότι η τοπική Ένωση Συνεταιρισμένων Αγροτών (ενδιάμεσος φορέας), μετά από εκτεταμένες οχλήσεις μεγάλου αριθμού των μελών της, αναγκάστηκε να προβεί στην αποστολή εγγράφου προς τον Πρόεδρο του ΟΠΕΚΕΠΕ για να πληροφορηθεί την πορεία και τα αποτελέσματα της εξέτασης των ενστάσεων από τον Οργανισμό καθώς και τον τρόπο κοινοποίησής τους στους παραγωγούς.

Επίσης, δικαιούχοι ενισχύσεων απευθύνθηκαν στην Αρχή, όταν διαπίστωσαν ότι πραγματοποιήθηκαν πληρωμές για συγκεκριμένες επιδοτήσεις και οι ίδιοι δεν έλαβαν τα ποσά που θεωρούσαν ότι δικαιούνταν. Απαιτήθηκε αλληλογραφία μεταξύ του ΟΠΕΚΕΠΕ και του Συνηγόρου του Πολίτη προκειμένου οι ενδιαφερόμενοι να πληροφορηθούν ότι τους είχαν επιβληθεί κυρώσεις λόγω ευρημάτων που προέκυψαν μετά από διοικητικούς διασταυρωτικούς ελέγχους ή ελέγχους μέσω τηλεπισκόπησης που αφορούσαν προηγούμενα έτη ενισχύσεων.

Από τους ελέγχους προέκυψαν αχρεώστητες καταβολές ποσών που συμψηφίστηκαν με πληρωμές επομένων ετών ενισχύσεων χωρίς να προηγηθεί όμως οποιαδήποτε ενημέρωση των πολιτών, έγγραφη ή άτυπη, ως προς το ύψος των κυρώσεων και τα έτη ενισχύσεων που θα επηρεάσουν αυτές.

Σε άλλη περίπτωση βιοκαλλιεργητής, ο οποίος το έτος 2012 υπέβαλε αίτημα πληρωμής στο πλαίσιο της δράσης «Βιολογική Γεωργία», αλλά δεν περιελήφθηκε στις πληρωμές της δράσης που έγιναν τον Ιανουάριο του 2015. Πληροφορήθηκε ανεπίσημα ότι υπήρξαν ευρήματα μετά από έλεγχο μέσω τηλεπισκόπησης που αφορούσε στο έτος ενίσχυσης 2012.

Όπως δήλωσε ο ίδιος δεν του είχε κοινοποιηθεί στο παρελθόν οποιαδήποτε διοικητική πράξη ή έκθεση ελέγχου και υπάλληλοι του Οργανισμού τον διαβεβαίωναν ότι πρόκειται για σφάλμα που αφορά πολλούς βιοκαλλιεργητές που θα διορθωθεί όταν το μηχανογραφικό σύστημα του Οργανισμού επιτρέψει μεταβολές.

Υπέβαλε ένσταση κατά του πίνακα των απορριπτέων που είχε αναρτηθεί στην Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής (ΔΑΟΚ) της Περιφερειακής Ενότητας αναφέροντας ότι οι «κωδικοί λάθους» που συνοδεύουν την απόρριψη σε καμία περίπτωση δεν σχετίζονται με την εκμετάλλευσή του. Για παράδειγμα, αντιστοιχούσαν σε «μη ύπαρξη εγγράφων γνωστοποίησης ανωτέρας βίας» ενώ, ο ίδιος δεν είχε επικαλεστεί λόγους ανωτέρας βίας ή «μη ύπαρξη ανανεωμένων παραχωρητηρίων για το έτος εφαρμογής σε περίπτωση κοινοχρήστων δημοτικών εκτάσεων ή κοινοτικών εκτάσεων» ενώ, τα κτήματα που είχε δηλώσει ήταν ιδιόκτητα.

Ο Συνήγορος του Πολίτη έθεσε το ζήτημα των εσφαλμένων κωδικών στον Οργανισμό επισημαίνοντας ότι σε κάθε περίπτωση οι παραγωγοί θα πρέπει να γνωρίζουν με ακρίβεια τα ευρήματα του ελέγχου προκειμένου να είναι σε θέση να τα αντικρούσουν και να προβούν σε ανταπόδειξη αυτών.

Ο ΟΠΕΚΕΠΕ δήλωσε στην Αρχή ότι οι κωδικοί λειτουργούν ενημερωτικά προς διευκόλυνση των φορέων υλοποίησης του Μέτρου ήτοι τις Διευθύνσεις Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής (ΔΑΟΚ) κατά τη διεξαγωγή του διοικητικού ελέγχου, προκειμένου να αναζητηθούν τα αντίστοιχα έγγραφα.

Από την αλληλογραφία που ακολούθησε διαπιστώθηκε ότι το πρόβλημα ανέκυψε μετά από εσφαλμένη υπόδειξη της θέσης των αγροτεμαχίων επί του υποβάθρου στην αίτηση ενίσχυσης του έτους 2012 και η διόρθωση δεν ήταν πλέον επιτρεπτή. Έντονη επίσης υπήρξε η διαμαρτυρία κτηνοτρόφου16, ο οποίος είχε επανειλημμένα απευθυνθεί τόσο στην Περιφερειακή Διεύθυνση, όσο και στην κεντρική υπηρεσία του, προκειμένου να πληροφορηθεί την αιτία μη καταβολής της συνδεδεμένης ενίσχυσης αιγοπροβάτων για τα έτη 2015 έως και 2017. Οι απαντήσεις που είχε λάβει ήταν ασαφείς και αντικρουόμενες.

Μεταξύ άλλων του ανακοινώθηκε, από το τηλεφωνικό κέντρο εξυπηρέτησης αγροτών του ΟΠΕΚΕΠΕ, ότι επί της αίτησής του δεν δηλώθηκε βοσκότοπος, κάτι που σε κάθε περίπτωση δεν απαιτείται για τη συγκριμένη ενίσχυση. Μετά τη διαμεσολάβηση του Συνηγόρου του Πολίτη πληροφορήθηκε ότι το ζήτημα ανάγεται στην μη σήμανση των ζώων του με ενώτια «νέου τύπου».

Εν προκειμένω, ο παραγωγός θα είχε λάβει τις ενισχύσεις των ετών 2016 και 2017 σε περίπτωση που η παράλειψη του είχε γνωστοποιηθεί πριν την υποβολή των αιτήσεων ενίσχυσης των συγκεκριμένων ετών.

Ομοίως, παραγωγός δήλωσε στην Αρχή ότι, ενώ ελάμβανε χωρίς να υπάρχει ζήτημα την επιδότηση στο πλαίσιο του καθεστώτος ενιαίας ενίσχυσης, η βασική ενίσχυση δεν του καταβλήθηκε και παρά τις οχλήσεις του προς τον Οργανισμό δεν έλαβε απάντηση για τους λόγους μη πληρωμής του.

Από τη διερεύνηση της αναφοράς προέκυψε ότι κατόπιν γεωχωρικών μηχανογραφικών διασταυρωτικών ελέγχων και ελέγχων τηλεπισκόπησης διαπιστώθηκε ότι τμήμα της εκμετάλλευσής του εμπίπτει σε αγροτεμάχιο αναφοράς μη επιλέξιμης κατηγορίας, με αποτέλεσμα να μην συγκεντρώνει την απαιτούμενη έκταση για να του χορηγηθεί τίτλος δικαιωμάτων.

Ο γεωργός δεν υπέβαλε ένσταση εντός της προθεσμίας που είχε καθοριστεί από τον ΟΠΕΚΕΠΕ, διότι όπως ισχυρίζεται δεν είχε λάβει γνώση. Ο Οργανισμός απήντησε στην Αρχή ότι οι παραγωγοί κατά την υποβολή της αίτησης ενημερώνονται άμεσα μέσω των ψηφιακών ελέγχων που πραγματοποιεί το σύστημα για τα προβλήματα που παρουσιάζονται, με σχετικό ενημερωτικό μήνυμα. Ο αναφερόμενος υποστήριξε όμως, ότι δεν υπήρξε σχετική ενημέρωσή του από τον υπάλληλο της ένωσης παραγωγών, όπου απευθύνθηκε για την υποβολή της αίτησης.

Τέλος, ζητήθηκε η παρέμβαση του Συνηγόρου του Πολίτη προκείμενου ο ΟΠΕΚΕΠΕ να απαντήσει σε καταγγελίες ιδιοκτητών εκτάσεων, οι οποίες δηλώνονταν από τρίτους στο πλαίσιο των καθεστώτων ενιαίας και βασικής ενίσχυσης με την κατάθεση μη έγκυρων μισθωτηρίων και σε σειρά ενστάσεων που αφορούσαν στην μη χορήγηση εξισωτικής αποζημίωσης, κοκ.

Δείτε αναλυτικά την Έκθεση ΕΔΩ